Czy blisko będziesz przy mnie, czy daleko,

Nie zmieni to w radość smutku mych dni:

W oczach twych bladą przymkniętych powieką,

Już położyłem umarłe swe sny.



Już pożegnałem się z twoimi usty,

A z rąk twych powiał już rozłączeń znak:

Cóż stąd, że serce, czując wszechświat pusty,

Drgnęło kurczowo, jak zraniony ptak?



Ty wiesz, kto jestem; ja - poznałem ciebie;

Oto przed nami łachman zdjętych mask:

gardła ściśnięte są, jak na pogrzebie...

Oh! jaka próżnia! jaki nędzny blask!



Gwiazdy padają, martwe, w głąb chaosu,

Widzę miłości zwłoki pełne plam -

I łkają płaczki-żałobnice losu,

Żeś tak samotna ty, że ja - tak sam!...



(Węglem smutku i zgryzoty - IX)


Odjechał, a po sobie zostawił wspomnienie

Przykre - gadów ochydnych pełzające ślady.

Bliscy powiedzą o nim trwożnie: Był on blady,

A w jego głowie drzewo zła miało korzenie.



Nikt go nie mógł ukochać: mętne tajemnice

Szumiały w jego serca purpurowej jamie...

Na swym czole miał głuche, kainowe znamie,

A jego oczy smętne były jak księżyce...



Zwykle milczał; lecz kiedy mówił, spod kurzawy

Ciemnych pojęć, słuch łowił, przerażon do głębi,

Namiętny, w ciężkiej ciszy, ostry krzyk jastrzębi

A wzrok dojrzał lecący puch z gołębic, krwawy...



Wszyscy odeń stronili, nie mając ochoty

Być w kręgach jego myśli: więc w kącie komnaty

Sam jeden ze swym cieniem, dziwne poematy

Układał, pisząc węglem smutku i zgryzoty...



Z domu wychodził rzadko - o słońca zachodzie -

I w parku szedł, wśród kwiatów, pełen zimnej pychy;

A rzędy drzew w alejach mruczały jak mnichy

Egzorcyzmy, zgadując, że Złośnik w ogrodzie...



Noce miał niespokojne; szeptał: "O Sezami

Dusz naszych, odsłoń skarbów twych złote kobierce!..."

A potem krzyczał, raniąc jakieś Dobre Serce,

I wielkie groby kopał, i łkał nad grobami...



Odjechał gdzieś daleko, na losy tułacze:

Szczerą uczuli ulgę wszyscy z tej rozłąki,

Otwarto śpiesznie okna, powiał podmuch z łąki,

I zmiótł ostałe po nim grzech i rozpacze...



Przed odjazdem napisał: "Żegnam! Za mą trumną

Nikt z was pewnie nie pójdzie?...Żyłem wedle skruchy,

I tam kędy się pietrzą Wielkich Gór łańcuchy,

Duch mój zapłonie świętą ognistą kolumną!"...